Ortaöğretimde Öğretmenlerin Desteklenmesinin Özerklikleri Aracılığıyla İş Tatminine Etkisi: Pendik İlçesi Kamu ve Özel Eğitim Kurumu Kıyaslaması

There is a relationship between the teachers' perception of autonomy in schools and job satisfaction in working environments, but this relationship is shaped according to the structure and management of the school. In recent years, the number of private education institutions in Turkey is increasing rapidly. The purpose of this study is to investigate the effect of supporting factors on the teachers’ job satisfaction through the autonomy perception according to public and private sector distinction. For this purpose in the study, literature review related to supporting factors affecting job satisfaction through autonomy perceptions has been included. This study investigates the factors affecting job satisfaction within the framework of process theories. According to the perceptions of autonomy among teachers working in public schools and private education institutions, the reasons for their effect on behaviors supporting the increase in satisfaction were examined. In order to collect the data related to the research, data was collected from 185 teachers working in public schools and special education institutions in Istanbul Pendik during the 2016-2017 academic year. In the research of the study, it has been tried to determine how teachers working in public and private schools differ as a result of the functioning, attitudes and behaviors within the organization by associating perception of support that allows teachers to be autonomous. Regression tests for mediating effects are performed by testing different models. As a result, it has been determined that organizational support for teachers working in schools has a stronger effect on job satisfaction than executive support. However, it is seen that organizational support increases job satisfaction through the autonomy of teachers in public schools. On the other hand in private education institutions, it was found that organizational support had a direct strong effect on job satisfaction.

Okullarda çalışan öğretmenlerin özerklik algıları ile çalışma ortamlarındaki iş tatminleri arasında ilişki bulunmaktadır, ancak bu ilişki okulun yapısına ve yönetimine göre şekillenmektedir. Son yıllarda Türkiye’de özel eğitim kurumlarının sayısı hızla artış göstermektedir. Bu araştırmanın amacı, kamu ve özel sektör ayırımına göre öğretmenlerin desteklenmesinin özerklik algıları üzerinden iş tatminlerine etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada özerklik algıları üzerinden iş tatminine etki eden destekleyici faktörlerle ilgili literatür taramasına yer verilmiştir. Bu çalışma iş tatminine etki eden faktörleri süreç kuramları çerçevesinde araştırmaktadır. Kamu ve özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin özerklik algılarına göre farklılıklara ve iş tatminlerindeki artışı destekleyen davranışlarındaki etki düzeyinin nedenlerine bakılmıştır. Araştırmayla ilgili verilerin toplanması için, kolayda örneklem yöntemiyle, 2016-2017 eğitim-öğretim döneminde İstanbul Pendik İlçesi’nde ortaöğretim düzeyinde kamu okullarında ve özel eğitim kurumlarında çalışan 185 öğretmenden anket toplanmıştır. Bu çalışmada, öğretmenlerin özerk olmalarına olanak sağlayan destek algısı ile iş tatminleri ilişkilendirilerek kurum içerisindeki işleyişi, tutum ve davranışları ne şekilde etkilediği hususunda araştırma yapılarak devlet ve özel okullarda görev yapan öğretmenlerin nasıl farklılık gösterdiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Ara değişken testleri, farklı modeller sınanarak yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, okullarda çalışan öğretmenler için kurum desteğinin iş tatmini üzerinde yönetici desteğinden daha güçlü bir etkisi olduğu, ancak kurum desteğinin kamu okullarında öğretmenlerin özerkleşmeleri aracılığıyla iş tatminini artırdığı, özel eğitim kurumlarında ise doğrudan iş tatminlerine yönelik bir etkinin olduğu bulunmuştur.