Serbest Çağrışım Üzerine Derleme: Yöntemler, Teoriler ve Psikolojide Kullanım Alanları
Öz
Serbest çağrışım yöntemi bir kelimenin anlamca yakın ilişkili olduğu diğer kelimeleri belirlemekte kullanılır. Özellikle psikoloji alanında yıllardır çeşitli amaçlar için kullanılan serbest çağrışım, kelimeleri ve kelimelerin birbirleriyle olan anlam bağlantılarını içeren ilişkisel yapıyı modellemeye yardımcı olarak zihin üzerine bilimsel araştırmalarda önemli bir rol oynar. Bu derlemede, serbest çağrışım yöntemi, ilişkili teoriler ve kullanıldığı araştırma alanları görece daha yeni olanlara odaklanarak ele alınmıştır. Tarihsel gelişiminden başlayarak deneysel yöntemler, çağrışım normları ve normların güvenirlik ve geçerliği ile birlikte anlamsal belleğin organizasyonu ve anlamsal ağların Grafik Teorisi perspektifinden açıklanması gibi konulardan bahsedilmiştir. Bununla beraber serbest çağrışımın kullanıldığı uluslararası ve ulusal alanyazındaki çeşitli çalışmalar ve psikolojideki uygulama alanları da ele alınmıştır. Serbest çağrışım bilişsel psikoloji, klinik psikoloji ve nörobilim alanlarında kullanılmakla beraber gruplar ve kültürlerarası karşılaştırmalarda da kullanılmaktadır. Son olarak, serbest çağrışımın güçlü ve zayıf yanları ve gelecek çalışmalar hakkında önerilerimiz tartışılmıştır. Bu derlemenin anlamsal bellek ve kelime çağrışımları ile ilgili araştırma yapan bilim insanlarına önemli bir kaynak olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akırmak, Ü., & Orhon, M. A. (2018). Türkçe kelimelerin serbest çağrışım normları üzerine güvenirlik ve geçerlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 33(81), 62-81.
- Banerjee, J. C. (1994). Associative Reactions. in Encyclopaedic dictionary of psychological terms (s. 20-25). New Delhi: MD Publications.
- Barabási, A. L., & Albert, R. (1999). Emergence of scaling in random networks. Science, 286(5439), 509-512.
- Beckage, N. M., & Colunga, E. (2016). Understanding complex systems towards a theoretical framework for analyzing complex linguistic networks. In Language Networks as Models of Cognition: Understanding Cognition through Language, 3-28.
- Borge-Holthoefer, J., Moreno, Y.& Arenas, A. (2011). Modeling abnormal priming in alzheimers patients with a free association network. PLoS ONE, 6(8).
- Brunyé, T. T., Gagnon, S. A., Paczynski, M., Shenhav, A., Mahoney, C. R., & Taylor, H. A. (2013). Happiness by association: Breadth of free association influences affective states. Cognition, 127(1), 93-98.
- Bruza, P., Kitto, K., Nelson, D., & McEvoy, C. (2009). Is there something quantum-like about the human mental lexicon?.Journal of Mathematical Psychology, 53(5), 362-377.
- Cattell, J. M. (1887). Experiments on the association of ideas. Mind, 12(45), 68-74.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yazarlar
Ümit Akırmak
*
Türkiye
Bahar Tarakçı
*
Türkiye
Melisa Yavuz
*
Türkiye
Berkutay Mert
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
2 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
1 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
14 Haziran 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 1