Platon ile Fârâbî’nin Devlet Anlayışlarının Günümüz Siyaset Perspektifinden Karşılaştırılması

The aim of this study is to compare Plato's 'ideal state' and Fârâbî's 'virtuous city/state' conceptions. The period during which Fârâbî lived was a period in which more complex political relations were experienced compared to Plato's period, especially when the oppressive effect of religion was more intense. At a time when Fârâbî is under the intense influence of a heavenly religion and divine law, he tries to combine the classical political philosophy with widespread precepts in a religious society and, in a sense, develops an original understanding of the state by bringing the Plato's thought to the cosmopolitan empire scale. In this context, the study will enlighten us about today’s concepts of politics, state, democracy and authoritarianism and contribute to the related literature.

Bu çalışmanın amacı, Platon’un ideal devlet anlayışı ile Fârâbî’nin erdemli şehir anlayışını karşılaştırmaktır. Fârâbî’nin yaşadığı dönem, Platon’un dönemine kıyasla çok daha karmaşık siyasal ilişkilerin yaşandığı, özellikle de dinin baskıcı etkisinin daha yoğun olduğu bir dönemdir. Fârâbî, semavi bir dinin ve ilahi hukukun baskıcı etkisinin yoğun olduğu bu dönemde, klasik dönem siyaset felsefesi ile dindar bir toplumdaki yaygın öğretileri birleştirmeye çalışan ve bir anlamda, Platon düşüncesini kozmopolit imparatorluk ölçeğine taşıyarak özgün bir siyaset ve devlet anlayışı geliştiren bir düşünür olmuştur. Bu bağlamda Fârâbî’nin devlet anlayışının, Platon düşüncesindeki devlet anlayışı ile karşılaştırmalı bir biçimde incelenmesinin, bizi günümüzdeki siyaset ve devlet anlayışı ile demokrasi-otoriterlik rekabeti konusunda aydınlatacağı ve çalışmanın ilgili literatüre katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.