Eğitimde Fırsat Eşitsizliği Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme
Öz
Her bireyin temel vatandaşlık hakkı olmanın yanı sıra, yaşadığı yüzyıla ayak uydurabilmesi, kendini geliştirebilmesi ve içinde bulunduğu toplumda hayatına devam edebilmesi adına gerekli olan eğitim; sürekli bilme ve öğrenme ihtiyacını karşılamakla birlikte din, dil, etnisite, cinsiyet, yaş ayrımı gözetmeksizin her insanın eşit şartlarda ulaşması gereken bir olgudur. Ancak eğitime erişim konusunda bireylerin sahip oldukları koşulların eşit olmadığı görülmektedir. Nitekim eğitimde fırsat eşitsizliği, insanların doğuştan veya sonradan elde ettikleri fırsatların farklılıklarına dikkat çekerek, bu farklılıkların oluşturduğu sonuçları ifade eder. Bireyin sınıfsal konumu, etnik kökeni, içinde bulunduğu toplumun değer yargıları ve normları, doğuştan getirdiği özellikleri gibi nedenler, bireyin eğitime erişmesinin önünde engel oluşturabilmektedir. Bu noktada bu çalışmanın amacı, eğitimde fırsat eşitsizliği yaratan ekonomik, toplumsal, bölgesel, biyolojik ve siyasi etmenlerin çeşitli çalışmalar ışığında toplumsal eşitsizlik bağlamında değerlendirilmesidir. İlgili bağlamlar, literatür taraması yapılarak, örnekler üzerinden değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alpaydın, Y. (2008). Türkiye’de yoksulluk ve eğitim ilişkileri, İLEM Yıllık, 3(3), s.49-64
- Batyra, A. (2017). Türkiye’de Cinsiyete Dayalı Başarı Farkı, 2015 Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) Bulguları, s.1-99
- Çelik, Ç. (2016). Eğitimde kurumsal ayrımcılık, eşitsizlik ve sınıfsal ayrışma, Birikim, (332), s.91-97
- Çelik, R. (2017). Adalet, kapsayıcılık ve eğitimde hakkaniyetli fırsat eşitliği, Fe Dergi, 9(2), s.17-29 Değirmencioğlu, S. M. (2008), Türkiye’de yükseköğretim mezunları ve eğitimde fırsat eşitliği, Toplum ve Demokrasi, 2 (3), s. 47-66. Dinçer, M.A. ve Uysal Kolaşin, G. (2009). Türkiye'de öğrenci başarısında eşitsizliğin belirleyicileri, İstanbul: Sabancı Üniversitesi. s.1-30
- Duran, V., Ekici, G. (2018). Bir Habitus Olarak Eğitim Programı, Cemil Meriç 10. Sosyal Bilimler ve Spor Kongresi: Hatay, 23-25 Kasım 2018.
- Ergüder, Ü. (2009). Eğitimde Eşitlik Politika Analizi ve Öneriler. İstanbul: Sabancı Üniversitesi, s.1-32
- Ferreira, F.H.G. ve Gignoux J. (2010). Eğitimde fırsat eşitsizliği: Türkiye örneği, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Planlama Teşkilatı ve Dünya Bankası Refah ve Sosyal Politika Analitik Çalışma Programı, (4), s.1-20
- Gök, F. (2004). Eğitim hakkı: Türkiye gerçeği. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Malatya.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
21 Aralık 2021
Kabul Tarihi
27 Aralık 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 4 Sayı: 2